سير تشكيل و تحول باغات پيشبر
باغات پيشبر بر اساس نحوه تكامل به دو گروه قابل تفكيك است گروه اول اراضي شيبدار و دامنه تپه ها كه شامل باغات سرتنوره و بالادست شيپر و باغات مشكو و بقالك ميشود گروه دوم اراضي كم شيب و كشمون ميشود. علت توسعه باغات در سرتنوره و به طور كلي گروه اول برميگردد به عامل نزديكي به منبع آبي و قنات و الا از لحاظ خاك كيفيت مناسبي ندارد به همين خاطر در اين اراضي با ايجاد سنگاجي (سكو و سنگ چين) زمين شيبدار به قطعات مسطح تبديل شده و در صورت نياز با تعويض و تقويت خاك شرايط مناسب براي كاشت گیاهان يكساله و چندساله و در نهايت درختان آلو و زرشك مهيا ميگردد. اين گونه باغات كه زيباترين چشماندازهاي باغ در پيشبر محسوب ميشود ميتوان در سرتنوره، باغون جوزي ، بقالك ، مشكو و به طوري كلي اراضي شيبدار منطقه مشاهده كرد و گروه دوم باغات كه به كشمون موسوم است شامل خد(خيد) و بند ميشود در يك تكامل تدريجي فرضي براي اين اراضي كه عموما شيب كم و در دشت سيلابي رودخانه ها شكل ميگيرد با آماده سازي بستر كاشت و ايجاد بند، جمعآوري سيلاب و تقويت خاك آغاز ميشود سپس بعد از سيل گيري و انباشت رسوبات و آماده شدن زمين، كاشت گندم و جو و علوفه آغاز ميشود و با بهبود بستر و ايجاد نهرهاي بنام «چاره» شرایط لازم برای كشت درختچه زرشك و يا درختان آلو و به همراه آن كشت سردرختيها در انتها و ابتدا انجام ميشود. در سالهاي اوليه معمولاٌ در مرز چاره كاشت سيب زميني و صيفي و در پله با ايجاد كرتهايي به كشت پياز ، گوجه فرنگي و سبزي اقدام ميگردد. مراحل مختلف اين تكامل را ميتوان در محدوده شمال باغات پيشبر موسوم به اوشال مشاهده نمود اما اين شكل گيري محدود به اين قسمت نيست بلكه شامل تمام اراضي پست حاشيه رود ميشود.
وبلاگ پیشبر مجله الکترونیکی است که بسته اطلاعاتی کاملی از اوضاع طبیعی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و تاریخی منطقه پیشبر را تهیه و به مخاطبان ارائه می دهد. به گفتار ابوالفضل بیهقی … آن گويم که تا خوانندگان با من اندر اين موافقت کنند و طعني نزنند